Hasiera  /  Arraunketako oinarrizko hiztegia

Arraunketako oinarrizko hiztegia

Ondorengo hiztegian tostako arraunketan eta arraunketa olinpikoan erabiltzen diren hitzak nahastuta agertzen dira, baina era honetara bereiztuta:

- Hizki beltzez bi modalitateei dagozkien hitzak.

- Berdez tostako arraunketakoak.

- Gorriz modalitate olinpikokoak.

Ababor: Ontziaren ibilbiderantz jarrita, ezkerreko aldea.

Abordatze: Ontzi batek bestea jotzea edo elkar topo egitea.

Altuera: Txalupen brankan, txopan eta zuaker nagusian gilaren azpiko aldetik karelera dauden distantziak.

Altuera: Karroatik txumazeraren barnekaldeko oinarriraino dagoen distantzia.

Amula: Branka aldean ontziaren alboak estutzen direneko aldea.

Arraun: Arraunlariak arraunean erabiltzen duen tresna.

Arraun banako era: Arraunlaria arraun bakar batez aritzen den era.

Arraunean egin, ibili: Arraunketako ontzian jardutea.

Arraunkada: Arraunketaren mugimendu teknikoa egiten den bakoitzean.

Arraunkera: Arraunean egiteko era edo tankera.

Arraunketa: Arraunean eginez praktikatzen den kirola.

Arraunketa olinpikoa: Eserleku mugikorra eta txumazera ezaugarritzat dituen arraunketa modalitatea.

Arraunlari: Arraunean egiten duen pertsona.

Aurrekalari: Ontziaren brankaldeko azken gizona.

Aurreko: Ikus aurrekalaria.

Baga: Azalera handia eta altuera txikia duten olatuak.

Baliza: Estropada eremua markatzeko erabiltzen diren tresnak.

Batela: Lau arraunlari eta patroia duen tostako arraunketako ontzia.

Branka: Ontziaren aurrekaldea.

Brankari: Ikus aurrekalari.

Buruzka: Tostako ontzien ibilbidean branka uretan nabarmenegi sartu eta atera egiten denean gertatzen den mugimendua.

Erasoa: Arrauna uretan sartzean egiten den mugimendu azkarra.

Erregalatu: Arraunketa olinpikoko ontzietako euskailu, arraunen, ointoki eta txumazeren neurriak finkatzea, arraunlariaren ezaugarri fisikoen arabera, edota estropada-baldintzak (olatuak, haizea etabar) kontuan harturik.

Estatxa: Tostako arraunketako leihaketetako irteeretan patroiak abiatze momentu arte heldu behar duen soka.

Estropada: Arraunketako lehiaketa.

Estropada-eremu: Estropada jokatzen den lekua.

Estropalari: Estropadetan parte hartzen duen arraunlaria.

Estropu: Arrauna eta toleta lotzen dituen sokazko uztaia.

Euskailu: Arraunketa olinpikoko ontzitan, kareletik kanpora irten eta arraunari eusten dion metalezko oinarria.

Gida: Karroa bideratzen duten metalezko bidexkak.

Gila: Txopatik brankara ontziaren azpikaldean dagoen ardatz nagusia.

Hankeko: Patroia edo lemazainaren ondoan doan eta arraunkera-erritmoa markatzen duen arraunlaria. Trainerutan bi izaten dira.

Inkateko: Arraunkadaren bukaeran arrauna uretatik atera aurretik egiten den azken indar kolpea da, repaleoari ekin baino lehentxeago.

Inklinazio: Arraunak uretan sartzean duen bertikaltasun handiago edo txikiagoa neurtzen du, eta arrauna uretan gehiago edo gutxiago hondoratzea dakar.

Irtenaldi: Arraunkadaren azken fasea.

Iola: Arrauna karelean doan aulki mugikorra duen ontzia.

Istribor: Ontziaren ibilbiderantz begira eskuineko aldea.

Joaldi: Estropadetan edota entrenamenduetan hainbat arraunkadako bapateko saioak, erritmoa gehituz.

Karel: Ontziaren ertzeetako ohol mehea.

Karro: Aulki mugikorreko ontzitan arraunlariaren eserlekua.

Kina: Ontziak ibilbidean egiten dituen oker nabarmenak.

Korasta: Gila sendotzeko ontziek txopan eta brankan duten pieza metalikoa.

Kulunka: Ontziak alde batetik bestera egiten duen mugimendua.

Lantza: Txalupak ibilbidean olatu gainean egiten duen aldia.

Lasta: Ontzian, komeni den pisua osatzeko kargatzen den pisu gehigarria.

Lema: Ontzia bideratzeko uretan sartuta doan pieza.

Lemazain: Lema erabiliz, ontzia gidatzen duen pertsona.

Lemazaindun ontzia: Bikoa, laukoa edo zortzikoa.

Lemazain gabeko ontzia: Skiffa, scull bikoitza eta laukoitza.

Luze: Tostako arraunketako estropadetan balizen arteko zati bakoitza.

Ointoki: Arraunketa olinpikoko ontzietan oinei eusteko erantsitako oinetakoak. Tostako arraunketan arraunlariak oinak aurreko lagunaren tostan jartzen ditu.

Ontziraleku: Ontzia uretaratu eta lehorreratzeko plataforma.

Outrigger: Modalitate olinpikoak Inglaterran jatorriz izen hau hartu zuen, euskailua kareletik kanpora duten ontzien ezaugarri bereizgarria adieraziz.

Palanka: Arraunak muturretik (tibortatik) kokalekuan egiten duen toperaino dagoen distantzia. Distantzia horren arabera arraunkadaren gogortasuna handiagoa edo txikiagoa izango da.

Palka: Itsaso handia denean, ontzia olatuetatik babesteko, ura ez sartzeko eta abar, brankaldean karela estaltzen duen egurrezko tresna. Arraunketako olinpikoko ontzietan hamar zentimetro ingurukoa erabiltzen da.

Pasaldi: Arraunkadan arraunak uretan egiten duen ibilaldia.

Patroia: Txalupa gidatu eta arraunlariei agintzen dien pertsona.

Poparean etorri: Itsasaldetik lehorrerantz olatuen gailurrean etortzea.

Repaleo: Arrauna uretatik ateratzean egin beharreko mugimendua.

Scull era: Arraunlaria bi arraunez aritzen den era.

Skiffa: Aulki mugikorrean bakarkako ontzia.

Skifflari: Skiffean ibiltzen dena.

Tiborta: Eskuen heldu-lekua den arraunaren muturra.

Tolet: Estropuz arrauna lotzeko kareletik irteten den egur ziria.

Toletera: Toletaren oinarria. Karelaren kanpoko aldean jartzen da.

Tope: Arraunaren erdikaldean toletak edo txumazerak arraunari euts diezaion jartzen den plastikozko pieza.

Tosta: Tostako arraunketako ontzitzan, eserlekua.

Tostako arraunketa: Euskal arraunketako era.

Trainerila: Sei arraunlari eta patroia dituen tostako arraunketako ontzia.

Traineru: Hamahiru arraunlari eta patroia dituen tostako arraunketako ontzia.

Trinkatu: Ziabogetan aurrekalariak maniobra gauzatzean laguntzeko arraun txikia, trinka, uretan sartzean egiten duen mugimendua.

Txanda: Estropadetan ontziak banatzeko egiten diren saioak.

Txanpa: Arraunkada biziko estropadaren zatia.

Txantela: Toletearen altuera igotzeko erabiltzen den egur-xafla.

Txardango: Ikus txumazera.

Txalupa: Tostako ontziak orokorrean. Traineruari bereziki horrela esaten zaio.

Txopa: Ontziaren ibilbideari begira jarrita, haren atzekaldea.

Txumazera: Euskailuaren kanpokaldeko muturrean arraunari eusten dion plastikozko pieza.

Ubera: Ontziak pasatzean uretan uzten duen arrastoa.

Xukatu: Ontzitik ura atera.

Ziaboga: Estropadetan ontziek egiten dituzten birak, arraunlari batzuk arraunean eta besteak ziaka arituz.

Ziaka: Ziatuz aritu.

Ziatu, zia egin: Maniobrak-eta egiteko, arraunean txopatik branka aldera arraunkadak egitea, txoparantz lekualdatuz.

Zuaker: Txalupen gorputzari eusten dioten saihets moduko piezak.